Top

CSM

CSM ofwel de Circular Sock knitting machine de Sokkenbreimachine.

De geschiedenis van de Wikuna Sokkenbreimachine uit 1928

De N.V. tot productie van Gebreide Goederen als Huismerk met Breimachines Wikuna is een bedrijf van de in Duitsland geboren Wittich-Kunau . 

In een wervende folder probeert Wikuna mensen over te halen een sokkenbreimachine te kopen. Je kocht een machine en wol en Wikuna nam gegarandeerd de sokken af, want de folder meldt dat er miljoenen paren sokken per jaar nodig zijn zowel in de winter, zowel in de zomer. Er is een verdienmodel met een gegarandeerde verdienste van 3,50 gulden voor 12 dozijn, dus 12 x 12 = 144 sokken. Dat is 0,0243055/0,02 gulden per sok.

Je kunt in 15 tot 30 minuten 1 sok breien. In 1928 kost een machine in huurkoop 240 gulden waarvan 100 gulden meteen moest worden betaald. De rest werd in 14 maandelijkse termijnen van 10  gulden of 200 gulden contant bij de aflevering betaald. Als je de laatste termijn niet kon betalen werd de machine ook niet je eigendom en kon Wikuna de machine terughalen zonder het terugbetalen van de 230 gulden die al wel betaald was.

De eerste wol moest ook meteen betaald worden en de prijzen van de wol stonden ook in de folder: Bonte kleuren kosten 10 gulden per kg en het goedkoopste garen was 7 gulden per kg. Garen voor de hiel en teen was tussen de 0.70 en de 0.90 per ons.

Verzenden moesten de mensen voor eigenrekening en de kosten waren voor een dozijn sokken van 1.5 kg waren 0.40 cent.

Ze kregen precies dezelfde kwaliteit en hoeveelheid wol terug die je aan sokken had opgestuurd .

Er bleef dan 0.12 cent per sok over. 

De folder zegt dat een inkomen van 100 gulden per maand makkelijk te halen is. Je moet dan wel per maand 833 sokken breien. Dat is 28 sokken per dag.

En als de klap op de vuurpijl meld de folder wel dat de sokken aan de kwaliteit van Wikuna moeten voldoen, anders nam Wikuna de sokken niet af. En er moesten eerst proefsokken worden opgestuurd.

Na wat onderzoek op internet. Had er ook al een waarschuwing tegen Wikuna in de krant gestaan.

In de Limburgse Koerier van 27-9-1928 staat onder de kop Maatschappelijk Hulpbetoon: Waarschuwing tegen Wikuna. 

De stichting maatschappelijk hulpbetoon raad: financieel zwakstaande personen ten sterkste af relaties met Wikuna aan te knopen.

Het Leeuwarder Nieuwsblad van 2-12-1929 citeert "Het Volk" dat mensen zich bedrogen voelen en dat er honderden slachttoffers zijn. Er loopt zelfs een man met een bord heen en weer voor het gebouw aan het Frederiksplein 6-8 in Amsterdam. Maar de zwakkeren lezen geen krant dus hoe konden die het weten.

Op 8 april 1931 meldt het Algemeen Dagblad Nieuwe Amsterdamse Courant"dat Wikuna haar deuren heeft gesloten en de leiders van het bedrijf naar het buitenland zijn gegaan.

Zo zijn er ongeveer 5000 gedupeerde. In Amerika was er al een sokkenbreimachine in 1870. Ook de Gerard Holland lijkt als twee druppels water op de Wikuna.